Trước sự cố gần đây liên quan đến việc chính quyền Nhật Bản tiêu hủy hai lô hàng sầu riêng và hồ tiêu Việt Nam, khả năng dễ bị tổn thương của các nhà xuất khẩu nông sản Việt Nam vẫn là mối lo ngại cấp bách.
Rủi ro này đặc biệt rõ ràng khi các thị trường nhập khẩu thắt chặt các tiêu chuẩn về thực hành xanh và sạch, đòi hỏi ngành phải có cách tiếp cận chủ động và toàn diện hơn để giữ chân người mua và duy trì lợi thế cạnh tranh.
Tạ Đức Minh, Tham tán Thương mại Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản, cho biết các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản khi vào thị trường phải tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn Nhật Bản, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo chất lượng sản phẩm và tránh vi phạm.
Những lo ngại về tâm lý nhanh chóng và dễ dàng đã được nhấn mạnh bởi sự kiện vào tháng 10 năm 2023, khi hai chuyến hàng sầu riêng và hạt tiêu của Việt Nam sang Nhật Bản buộc phải tiêu hủy do dư lượng hóa chất quá mức. Đơn vị nhập khẩu, Japan Apple LLC, bị lỗ đáng kể, riêng lô hàng sầu riêng đã lỗ gần 10.000 USD. Một sự cố khác hồi tháng 9 liên quan đến việc công ty thu hồi sầu riêng chưa chín của Việt Nam.
Để đối phó với những thách thức mà các nhà xuất khẩu Việt Nam phải đối mặt, các chuyên gia trong ngành và người trong cuộc cho rằng cần phải cảnh giác và thích ứng với những động lực đang phát triển của thị trường. Báo cáo của Cơ quan Thông báo Vệ sinh Kiểm dịch Việt Nam cho biết, Trung Quốc và EU đã gửi 11 thông báo liên quan đến các Biện pháp Vệ sinh và Kiểm dịch (SPS) trong khoảng thời gian từ 21/10 đến 21/11 năm nay. Đặc biệt, EU đã đưa ra 31 cảnh báo trong vòng 6 tháng đầu năm 2023, chủ yếu liên quan đến việc vượt quá mức cho phép của thuốc bảo vệ thực vật trong nông sản.
Nhận thức được vai trò trụ cột của các chủ thể dẫn dắt chuỗi cung ứng, họ cảnh báo các doanh nghiệp chế biến nông sản trong nước có thể mất đơn hàng vào tay đối thủ nếu tiếp tục không thực hiện kịp thời các cam kết bền vững. Mặc dù Việt Nam nằm trong số những nước xuất khẩu rau quả lớn nhất thế giới nhưng thị phần của nước này tại EU hiện chỉ đạt 0,18%, một phần do không tuân thủ các tiêu chuẩn của khối.
Lấy ngành tiêu đen làm ví dụ, các chuyên gia bày tỏ quan ngại về sự cần thiết phải chú ý đến các tiêu chuẩn toàn cầu. Đến cuối tháng 11 năm 2023, EU đã đặt ra các quy định về Giới hạn dư lượng tối đa (MRL) đối với 513 hoạt chất trên hạt tiêu đen, trong đó Hoa Kỳ ban hành 8 quy định. Tính đến thời điểm hiện tại, chỉ có khoảng 60% nhà sản xuất hạt tiêu đen của Việt Nam đáp ứng yêu cầu về dư lượng.
Để theo đuổi sự phát triển bền vững, các chuyên gia cho biết các dự án đang triển khai về dư lượng thuốc trừ sâu phải dựa trên các tiêu chuẩn của EU và Hoa Kỳ, cùng với việc truy xuất nguồn gốc và các sáng kiến về nguồn hạt tiêu đen. Mục tiêu đặt ra cho ngành tiêu đen Việt Nam đến năm 2025, 70% doanh nghiệp xuất khẩu tiêu đen sẽ đáp ứng yêu cầu.
Nguồn: vietnamnews.vn